198 методи на ненасилна борба

Овие методи ги составил Gene Sharp и прв пат се објавени во 1973 година во неговата книга “Политиката на ненасилната борба 2: Методи на ненасилна борба” (The Politics of Nonviolent Action, Vol.2: The Methods of Nonviolent Action). Книгата го опишува секој метод и дава информации за употребата низ историјата.

НАЧИНИ НА НЕНАСИЛНА БОРБА И УВЕРУВАЊА

Формален извештај

1. Јаевен говор
2. Писма за подршка или противење
3. Објави од страна на организација или институција
4. Потипишани јавни изјави
5. Објави на осуда и намери
6. Групни или масовни петиции

Комуникација со пошироката јавност

7. Слогани, карикатури и симболи
8. Транспаренти, плакати и визуелна комуникација
9. Летоци, брошури и книги
10. Весници и магазини
11. Снимки, радио и телевизија
12. Натписи на небо (со авион) и земја

Групно делување

13. Делегација
14. Награди за потсмевање
15. Групно лобирање
16. Демонстрации
17. Избори за потсмевање

Симболични јавни истапи

18. Истакнување знамиња и симболични бои
19. Носење симболи
20. Молитва и почитување
21. Дистрибуција на симболични педмети
22. Протестно разоткривање
23. Уништување на сопствениот имот
24. Симболични светла
25. Истакнување портрети
26. Бојата како протест (графити, боење на телото, …)
27. Нови знакови и имиња
28. Симболични звуци
29. Симболички приговор
30. Непристојни гестови

Притисоци на поединци

31. “Прогонување” на службени лица
32. Исмејување на службени лица
33. Побратимување
34. Надзор

Драма и музика

35. Комични претстави
36. Изведување претстави и музика
37. Пеење

Процесии

38. Маршови
39. Паради
40. Верски процесии
41. Аџилак
42. Мото – процесии

Оддавање почести

43. Политичка жалост
44. Лажен погреб
45. Демонстративен погреб
46. Оддавање почест на гробови

Јавни собирања

47. Собири за протест и подршка
48. Протестни собири
49. Тајни состаноци
50. Семинари

Одбивање и одрекување

51. Штрајкови
52. Молк
53. Одрекување на почести
54. Одбивање на понуди

МЕТОДИ НА ОПШТЕСТВЕНА НЕПОСЛУШНОСТ

Остракизам

55. Општествен бојкот
56. Селективен бојкот
57. Лизистратска неактивност
58. Екскомуникација
59. Забрана

Опструкција на општествените случувања, обичаи и институции

60. Прекин на општествените и спортски случувања
61. Бојкот на општествените работи
62. Студентски штрајк
63. Општествена непослушност
64. Повлекување на институциите

Повлекување од општеството

65. Останување дома
66. Потполна опструкција на поединци
67. “Бегање” на работниците
68. Криење
69. Колективно исчезнување
70. Протестна емиграција

МЕТОДИ НА ЕКОНОМСКА ОПСТРУКЦИЈА: (1) БОЈКОТ НА ЕКОНОМИЈАТА

Акции на потрошувачите

71. Потрошувачки бојкот
72. Неконзумација на бојкотираните производи
73. Политика на умереност
74. Каснење со рентата
75. Одбивање на плаќањето на рента
76. Национален потрошувачки бојкот
77. Меѓународен потрошувачки бојкот

Акции на работниците и потрошувачите

78. Работнички бојкот
79. Производителски бојкот

Акции на посредниците

80. Бојкот на добавувачите и доставувачите

Акции на сопствениците и менаџментот

81. Трговски бојкот
82. Одбивање да се препушти или продаде имот
83. Затворање на работните простории
84. Одбивање на индустриската подршка
85. Општ штрајк на трговците

Акции на носителите на финансиските ресурси

86. Повлекување на банковите депозити
87. Одбивање на плаќање на надокнада, такса и данок
88. Одбивање на плаќање долгови или камати
89. Прекин на финансирањето и кредитирањето
90. Одбивање примање на приход
91. Одбивање примање на владини пари

Акции на владата

92. Домашно ембарго
93. Црна листа на трговци
94. Ембарго на меѓународните продавачи
95. Ембарго на меѓународните купувачи
96. Ембарго на меѓународните трговци

МЕТОДИ НА ЕКОНОМСКА ОПСТРУКЦИЈА: (2) ШТРАЈК

Симоблички штрајкови

97. Протестен штрајк
98. Изненаден штрајк

Земјоделски штрајк

99. Штрајк на селаните
100. Штрајк на работниците во земјоделието

Штрајкови по посебни групи

101. Штрајк на група работници
102. Затворенички штрајк
103. Штрајк на занаетчиите
104. Штрајк на експертите

Обични индустриски штрајкови

105. Штрајк на естаблишментот
106. Индустриски штрајк
107. Штрајк на подршката

Ограничени штрајкови

108. Детален штрајк
109. Бампер штрајк (штрајк на синдикатот во само една фирма/индустрија во еден момент)
110. Штрај со застој
111. Штрај за работа по правила
112. Пријавување на боловање
113. Штрајк со оставка
114. Ограничен штрајк
115. Селективен штрајк

Мултииндустриски штрајкови

116. Генерализиран штрајк
117. Генерален штрајк (комбинација од штрајк и гасење на стопанството)
118. Хартал
119. Гасење на стопанството

МЕТОДИ НА ПОЛИТИЧКА ОПСТРУКЦИЈА

Непризнавање на авторитет

120. Ускратување или отповикување на лојалноста
121. Ускратување од јавна подршка
122. Литература и говори кои заговараат отвпор

Одбивање на соработката на граѓаните со државата

123. Бојкот на законодавните тела
124. Бојкот на избори
125. Бојкот на државните ангажмани и работни позиции
126. Бојкот на државните служби, агенции и други тела
127. Повлекување од државните образовни институции
128. Бојкот на организациите кои ги поддржува државата
129. Одбивање на подршка на државните службеници
130. Отстранување на сопствените знакови (на пример навигациските знакови на улиците) и ознаките на места
131. Одбивање да се признаат именуваните службеници
132. Одбивање да се распуштат постоечките институции

Граѓански алтернативни послушности

133. Безволна и спора соработка
134. Непослушност во отсуства на директен надзор
135. Јавна непослушност
136. Прикриена непослушност
137. Одбивање на да се распушти собир или состанок
138. Седење на работно место (отпор со седење)
139. Опструкција на регрутација или депортација
140. Криење, бегање и лажен идентитет
141. Грѓанска непослушност кај “нелегитимните” закони

Акции на вработените во државни институции

142. Селективно одбивање на помош од страна на асистентите во државните установи
143. Блокирање на линиите за менаџирање и информации
144. Одолговлекување и опструкција
145. Општа опструкција на администрацијата
146. Опструкција на правосудството
147. Намерна неефикасност и селективна опструкција на работната сила
148. Побуна

Внатрешни акции на владата

151. Промена во дипломатските и другите претставништва
152. Одложување и откажување на дипломатските настани
153. Ускратување на дипломатските признанија
154. Прекин на дипломатските односи
155. Повлекување од меѓународните организиации
156. Одбивање на членство во меѓународните тела
157. Исклучување од меѓународните организации

МЕТОДИ НА НЕНАСИЛНА ИНТЕРВЕНЦИЈА

Психичка интервенција

158. Јавно излагање
159. Гладување
– Штрајк со глад
– Гладувањето како морален притисок
– Гладувањето како вид на ненасилен отпор
160. Контрасудење
161. Ненасилно вознемирување

Физичка интервенција

162. Седење (Sit in)
163. Стоење
164. Возење
165. Шетање
166. Собирање
167. Молитва
168. Ненасилна рација
169. Ненасилен воздушен напад (летоци, храна)
170. Ненасилна инвазија
171. Ненасилни извикувања
172. Ненасилна опструкција
173. Ненасилна окупација

Социјална интервенција

174. Воспоставување на нови социјални стандарди
175. Преоптеретување со објекти
176. Стоење со транспаренти
177. Говори
178. Герилски театар
179. Алтернативни социјални институции
180. Алтернативен комуникациски систем

Економска интервенција

181. Контраштрајк
182. Штрајк на работното место
183. Ненасилно одземање на земјиште
184. Противење на блокади
185. Политички мотивирно фалсификување
186. Оневозможување на набавките
187. Одземање на имот
188. Увоз или продажба под пазарната цена (Дампинг)
189. Селективна финансиска подршка
190. Алтернативни пазари
191. Алтернативни транспортни системи
192. Алтернативни економски институции

Политичка интервенција

193. Преоптеретување на административниот систем
194. Откривање на идентитетот на тајните агенти
195. Барање за затворање/апсење
196. Граѓанска непослушност и “неутрални” закони
197. Работа без соработка
198. Двократен суверенитет и паралелна власт

 

 


 

Leave a Reply

Your email address will not be published.